2 Οκτωβρίου 2003

Η Πράσινη Φορολογία

Η θεωρεία ότι ο «ρυπαίνων πληρώνει» είναι πλέον γνωστή σε όλους και θα πρέπει σύντομα να έχουμε και την πρακτική εφαρμογή της και στη Κύπρο.

Υπάρχουν πολλές δραστηριότητες που είναι επιζήμιες προς το περιβάλλον όπως η χρήση φυτοφαρμάκων στη γεωργία, η ψηλή χρήση ενέργειας, οι συσκευασίες υλικών και πολλά άλλα.

Ένα από τα θέματα που εγείρονται βέβαια είναι το πόσα πρέπει να πληρώνει ο ρυπαίνων. Πάντοτε υπάρχουν αντιδράσεις στις φορολογίες και δεν πρέπει η εφαρμογή της πράσινης φορολογίας να αποτελεί ακόμη μια φορολογία, αλλά να συνοδεύεται από αντίστοιχες φορολογικές ελαφρύνσεις.

Με βάση αυτό το σκεπτικό λοιπόν, διάφορες χώρες της Ευρώπης έχουν προσφέρει ελαφρύνσεις στο φόρο εισοδήματος ατόμων και εταιρειών η ακόμη έχουν προσφέρει μείωση της συνεισφοράς στις κοινωνικές ασφαλίσεις.

Από την άλλη όμως, έχουν αυξήσει τις φορολογίες στην ενέργεια, τα υλικά συσκευασίας, η ακόμη έχουν εισάξει και νέες νομοθεσίες αναφορικά με την παραγωγή η χρήση ρυπογόνων υλικών και πρώτων υλών.

Ο στόχος είναι πάντοτε να υποχρεωθούν οι εταιρείες, οι οικονομική δραστηριότητα των οποίων έχει αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, να λάβουν σοβαρά υπόψη τους το περιβαλλοντικό κόστος, όταν σχεδιάζουν και κοστολογούν τα προϊόντα τους.

Στόχος φυσικά δεν πρέπει να είναι μόνο η είσπραξη λεφτών αλλά και η επαναφορά του περιβάλλοντος στο μέγιστο βαθμό.

Σε γενικές γραμμές οι πράσινες φορολογίες στην Ευρώπη επικεντρώνονται σε:

Υπάρχουν όμως και άλλες δραστηριότητες που επηρεάζουν αρνητικά το περιβάλλον όπως ο τουρισμός και τα λατομεία όπου μπορεί να εφαρμοστεί φορολογία βασισμένη στις πωλήσεις /έσοδα σαν αντιστάθμισμα της περιβαλλοντικής καταστροφής.

Τα παραδείγματα είναι πολλά στην Ευρώπη και θα πρέπει να ληφθούν υπόψη σε μια μελέτη εισαγωγής της πράσινης φορολογίας. Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης το γεγονός ότι στην Ευρώπη, η Τσεχία έχει τα μεγαλύτερα έσοδα από την πράσινη φορολογία.

Επειδή ακριβώς η οικονομική δραστηριότητα της κάθε χώρας είναι διαφορετική, η επιστημονική επεξεργασία των επιπτώσεων στην κυπριακή οικονομία είναι απαραίτητη.

Μια τέτοια μελέτη θα πρέπει επίσης να περιλάβει:

Παρά τη δυνατή και τεκμηριωμένη πρόταση υπέρ της εισαγωγής της πράσινης φορολογίας, πολλές χώρες ακόμη διστάζουν να την εφαρμόσουν.

Οι ανησυχίες αυτές εστιάζονται σε πιθανές αρνητικές επιπτώσεις στα εισοδήματα, στη μείωση του ανταγωνισμού, την αύξηση της ανεργίας αλλά και της κατανομής των εισοδημάτων.

Οι χώρες όμως που προχώρησαν προσεκτικά με μια σωστή μελέτη των πράσινων φορολογικών μέτρων, ταυτόχρονα με μια σειρά από φορολογικές απαλλαγές, έχουν πετύχει όχι μόνο την προστασία του περιβάλλοντος αλλά και την βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών.

Στην Κύπρο έχουμε μέχρι τώρα παραγνωρίσει εντελώς το περιβαλλοντικό κόστος των διαφόρων δραστηριοτήτων μας.

Η ύπαιθρος μας που είναι διάσπαρτη από σκουπιδότοπους, τα χοιροστάσια που μολύνουν τα υπόγεια νερά, οι βιομηχανίες που μολύνουν τον αέρα, είναι μόνο μερικά παραδείγματα.

Η εναρμόνιση με την Ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία έχει σχεδόν συμπληρωθεί. Τα επόμενα βήματα είναι η άμεση δημιουργία της Ανεξάρτητης Αρχής περιβάλλοντος, που έχει ήδη καθυστερήσει και η εισαγωγή της πράσινης φορολογίας.

Χαράλαμπος Θεοπέμπτου